Türkiyenin Türkmen politikası değişiyor mu? Irak politikasında Türkmenlerin yeri nedir?
Iraklı Türkmenler arasında, Türkiyenin Kürtlerle diyalog kararı karşısında tedirginlik duyanlar olsa da, bu gelişmenin tamamen karşısında değiller.
Türkmenlerin hakları konusunda Türkiyenin ağırlığını koymasını istiyorlar.
Bu hem bir istek hem de bir uyarı.
Çünkü Kürt yönetimi ile diyalogun sadece PKK üzerinden ilerlemesi tehlikesi hálá mevcut.
Oysa Türkmen meselesi de bu diyalogda yerini almalı.
* * *
BUGÜNE kadar Türkiyenin Türkmen politikası, kurumlar politikası olarak gelişti.
Bunun anlamı şu.
Türkmenlerle ilgili üzerinde görüş birliği sağlanmış bir politika yoktu ne yazık ki.
Eğer öyle olsaydı, 1990dan bu yana geçen on sekiz yıl içinde Türkmenler, Irakın üçüncü kurucu unsuru olarak daha güçlü bir ortak ses çıkartıyor olabilirlerdi.
Öyle olmadı, aksine önce Saddama karşı Türkmenler yokmuş gibi davranıldı, sonraki yıllarda ise Türkiyenin Iraktaki uzantısı anlayışıyla Türkmenler yönlendirilmek istendi. Bağdat merkezli bir Türkmen politikası geliştirilemedi.
Bugün Türkmenlerin karşı karşıya oldukları sorunlarda bu hataların payını görmeden, yeni ve olumlu bir adım atmak mümkün değil.
Eski hataları tekrarlar durursunuz.
Türkmenler de Iraklı diğer gruplar gibi iç siyasi mücadelelerini verebilecek düzey ve yetenekteler.
Onların talebi, haklarının savunulmasında Türkiyenin kendilerine destek olması.
KDP ile diyalogda bu konunun her zaman gündemde tutulması.
* * *
BUGÜNLERDE Irakta yerel seçimler konusunda önemli pazarlıklar yapılıyor.
Yerel seçimler demek Kerkükün geleceğinin belirlenmesi demek.
Geçen yıl gerçekleşmedi ama bu yıl bu seçimler yapılacak.
Bu pazarlıklar sadece Kerkükle ilgili değil.
Irakın kuzeyinde Türkmenlerin ağırlıkta olduğu bölgelerin de Kürdistan bölgesel Yönetiminin idari coğrafyasına dahil edilmesi tasarıları var.
Bu Irakın iç işi, Türkiyeye ne oluyor denebilir.
İşgal altında bir ülkede iç işlerinden söz edilemeyeceğini bir kenara bıraksak bile Irakın istikrar ve güvenliğine bir an önce kavuşması tabii ki Türkiyeyi ilgilendirir.
Bölgenin, dış müdahalelere bütün kapıları kapatacak biçimde, istikrara kavuşması bizim için çok önemli.
Bu da Araplar ve Türkmenler, Kürtlerle eşit haklara sahip temsil olanaklarına kavuşmadan mümkün değil.
* * *
TÜRKMEN aydınlar önümüzdeki dönemle ilgili de taleplerini şöyle sıralıyorlar:
Kerkük, Telafer, Musul, Erbil ve Tuzhurmatu gibi kentlerde Türkmencenin resmi dil olarak kabul edilmeli, Telafer ve Tuzhurmatunun ayrı iller olmalı; Ovaköy sınır kapısının açılarak, Habur kapısının rahatlatılmalı aynı zamanda Türkmenlerin bulunduğu coğrafya ile Türkiye arasında doğrudan ticaret yolu yaratılmalı; Türkmenleri ekonomik yönden güçlendirecek projeler ortaya konmalı.
Yerel seçimlerde Kerkükte İl Meclisi dahil, bütün resmi görevlerin dağılımında Türkmenlerin yüzde otuz iki oranında temsilinin sağlanması da taleplerin başında geliyor. .
Bu istekler Türkmenlerin Irakın kurucu unsuru olma durumundan, azınlık halkı durumuna getirilme endişelerini yansıtıyor.
Güvenceler arıyorlar.
Türkiyenin, Kürt yönetimi ile diyalog kararını dikkatle izleyen Türkmenler, bu süreçte ihmal edilmekten endişeliler.
Ama diyalogun, sorunlarının çözümünde bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini de düşünüyorlar.
Ferai TINÇ
| < Önceki | Sonraki > |
|---|