Resmi olmayan kesin seçim sonuçlarına göre, İyad Allavi liderliğindeki Irakiye Listesi 91 sandalye kazanırken, Maliki'nin liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu 89 sandalye almıştı. Böylece Maliki'nin seçimleri kazanacağı öngörüleri doğru çıkmamıştı. Seçimden önce yapılan bazı tahminlerde Maliki'nin yüzde 40, Allavi'nin yüzde 25 alması beklenirken, Maliki'nin oy oranındaki düşüş (yüzde 24) beklenmeyen bir tablo ortaya çıkarmıştı. Öyle ki Maliki, Bağdat'ta seçimleri kazanmasına rağmen bu vilayetteki duruma dahi itiraz etmişti. Bağdat'ta Maliki aldığı 903 bin 360 oyla 26, Irakiye 841 bin 755 oyla 24, Irak Ulusal İttifakı 561 bin 659 oyla 17 sandalye kazanmış durumda. Bağdat'taki oyların yeniden sayılması için 10 güne ihtiyaç duyuluyor. Ancak hükümet kurma çalışmaları tüm hızıyla sürerken verilecek ara Irak'taki iç dengeleri yeniden sarsabilir. Maliki cephesi verilen kararı oldukça olumlu karşılarken, bu durumun seçimlere hile karıştığının bir göstergesi nitelendiriyor. Böylelikle Maliki, yeniden sayım neticesinde bir değişiklik olmasa bile, Irakiye'nin gerisine düşmesi konusunda seçimlerin hileli olduğuna dair kendince haklı bir gerekçe sunulabilecek. Ayrıca, Maliki'nin Bağdat'tan daha iyi bir sonuç elde etme ihtimali ile hükümet kurma sürecinde hareket alanını genişletmeye çalıştığı düşünülebilir.
Diğer taraftan seçim sonrası meydana gelen bazı gelişmeler, sandıklardan çıkan yeni dengeleri zorlamaktadır. Yüksek Mahkeme ve Temyiz Mahkemesi'nde alınan kararlar, hükümeti Maliki'nin kurmasını kolaylaştıracak şekilde yeni bir süreç hazırlandığı fikrini güçlendirmektedir. Zira, Yüksek Mahkeme seçimlere katılan ittifakların seçim sonrasında yeni bir grup oluşturabileceklerini açıklayarak, seçim öncesinde olduğu gibi Maliki'nin Irak Ulusal İttifakı ile birleşme amacıyla görüşmelere başlamasının önünü açmıştı. Bu da pek tabii seçimlerden birinci çıkan Allavi liderliğindeki Irakiye'nin durumunu zorlaştırmıştı. Bağdat'taki oyların yeniden sayılacağının açıklanmasının ardından ise, Maliki cephesinden yapılan açıklamada, Irak Ulusal İttifakı ile yapılan görüşmelerin kısır olduğu ve Maliki'nin başbakanlıktan vazgeçmeyeceği açıklanmıştı. Bu son gelişmeler Maliki'nin kendisini artık daha avantajlı hissettiğine işaret etmektedir. Yeniden sayım sonucunda çok büyük değişiklik olmasa bile, Maliki'nin Allavi'den 1 sandalye alması durumunda dahi kendisini seçimlerin yeni ve nihai galibi ilan etmesi muhtemeldir. Maliki bu şartlarda kozlarını güçlendirerek Irak Ulusal İttifakı ile yeniden görüşmelere başlayabilecektir.
Bu arada, hükümet kurma çalışmaları İran ve ABD arasında da rekabete sahne olmaktadır. Bilindiği üzere Maliki ve Irak Ulusal İttifakı arasında yapılan görüşmelerin birçoğu İran'da gerçekleşmiş, bu duruma Irak içinden ve ABD'den tepkiler gelmiştir. Bağdat'taki oyların yeniden sayılması kararı sonrasında, ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden'in Irak'a gideceği beklentisini bu mücadelenin yansıması olarak değerlendirilebilir.
Daha da önemlisi, yeniden yapılacak sayım sonrasında dengelerin önemli ölçüde değişerek yeni sonuçların Sünni grupların aleyhine gelişmesi halinde, Irak'taki güvenlik şartları olumsuz yönde etkilenebilir. Zira, siyasal sisteme meşru yollardan katılma iradesi gösteren Sünni gruplar, bu sefer de kendilerinin masa başı oyunlarla zafiyete uğratıldıklarını düşüneceklerdir. Halihazırda Sünni gruplar seçim sonrasında kendilerine karşı bir kampanya yürütüldüğü kanaatindedir. Son olarak, Başbakan Maliki'nin bu hafta başında El Kaide'nin Irak'taki liderleri olan Ebu Ömer El Bağdadi ile Ebu Eyüb El Masri'nin öldürülmesinin hemen ardından bu şahıslar hakkında ağır sözler kullandığı bir basın toplantısı düzenlemesi Sünni grupları rahatsız etmiş olabilir. Çünkü öldürülen şahıslar terörist olmalarına karşılık, Başbakan'ın ifadeleri Sünni grupları hedef alıyormuş gibi bir hava oluşturmuştur.
Sonuç olarak, Irak'taki seçim sonuçları ve hükümet kurma çalışmaları tansiyonu artırmaya devam etmektedir. Sonuçlar üzerindeki spekülasyonlar sürerken, bazı gruplar rakamlarda meydana gelebilecek küçük ama etkili değişiklerin kendilerine avantaj sağlayacağı beklentisindedir. Ortaya çıkabilecek "yeni sonuçlar"ın Irak'ın istikrarına hizmet etme olasılığı ise şimdilik zayıf görünmektedir.
Bilgay Duman, ORSAM Ortadoğu Uzmanı,
| < Önceki | Sonraki > |
|---|