19. Arap Birliği zirvesi, bugün Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da başlayacak. İki gün sürecek zirvede Türkiye'yi Başbakan R. T. Erdoğan temsil edecek.
2005 yılından bu yana Arap Birliği toplantılarına gözlemci olarak katılan Türkiye, ilk kez başbakan düzeyinde temsil edilecek. Başbakan Erdoğan'ın zirvenin açılış oturumunda bir konuşma yapması, bunda bölgesel sorunların çözümü konusunda Türkiye'nin bakış açısına yer vermesi bekleniyor.
Erdoğan'ın konuşmasında, Ortadoğu'da yükselen Şii-Sünni gerilimine karşı uyarıda bulunması bekleniyor. Zira Türkiye muhtemel bir Sünni bloğuna katılmayacağını daha önce belirtmişti.
Devlet Bakanı Mehmet Aydın ve Türkiye-Suudi Arabistan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı AK Parti Milletvekili Mehmet Ceylan'ın aralarında bulunduğu kalabalık bir heyetle toplantıya katılacak olan Erdoğan'ın, özellikle İsrail-Filistin sorununun çözümü için zirveye katılan liderlerle ikili görüşmelerde bulunması da bekleniyor.
ERDOĞAN'IN TEMASLARI
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki ile bir araya geldi.
Yaklaşık 40 dakika süren görüşmeden sonra Mutteki Türkçe olarak, "Çok iyi toplantımız var" dedi. Mutteki, toplantıda, esir alınan İngiliz askerleri konusunun gündeme gelip gelmediğine ilişkin soruya, "Çok olumlu ve yapıcı bir görüşme oldu. İkili ve bölgesel sorunları konuştuk" yanıtını verdi.
Erdoğan, Mutteki'nin ardından Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref ile görüştü. İki lider arasında yarım saat olarak planlanan, ancak süresi uzayan görüşmenin ardından herhangi bir açıklama yapılmadı.
Başbakan'ın aralarında Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistin Başbakanı İsmail Haniye'nin de bulunduğu, toplantıya katılan bazı liderlerle bir araya geleceği belirtiliyor.
Başbakan Erdoğan Riyad’a gitmeden önce Esenboğa Havalimanı'nda düzenlediği basın toplantısında, Irak Devlet Başkanı Celal Talabani ile görüşüp görüşmeyeceği yönündeki bir soruya "Fırsatımız olursa, denk gelirse görüşebiliriz" karşılığını verdi.
Riyad'daki uluslararası konferans merkezindeki zirve, bugün öğle saatlerinde açılış oturumuyla başlayacak. Basına açık olacak bu oturumdan sonra liderler basına kapalı olarak görüşmelerini sürdürecek.
Suudi Arabistan Kralı Abdullah, akşam katılımcılar onuruna yemek verecek. Ana gündem maddesini Filistin sorununun oluşturduğu zirve, perşembe günü öğleden sonra kapanış bildirisinin yayınlanmasıyla sona erecek.
Zirve nedeniyle Riyad'da olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Kral Abdullah, çarşamba ve perşembe günleri resmi daire ve işyerlerini tatil etti. Liderlerin kalacağı otellerde sıkı güvenlik kontrolleri yapılıyor. Gazetecilerin ise yalnızca belirli bölgelere girişine izin veriliyor.
ANA GÜNDEM MADDESİ FİLİSTİN
Arap Birliği'nin Riyad'da başlayacak zirvesinde 18 siyasi bendi içeren belge görüşülecek.
Bu belgenin ve zirvenin ana gündem maddesi Filistin. Masada 2002 yılında Beyrut'ta onaylanan Suudi Arabistan'ın barış planı var.
Zirve hazırlığı için biraraya gelen Arap dışişleri bakanları planı aynen kabul etti. Plan, İsrail'in 1967 yılındaki sınırlarına çekilmesi halinde bu ülkeyle ilişkilerin normalleştirilmesini öngörüyor.
Nitekim Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Arap barış planının İsrail'in bir "barış denizi" içinde yaşamak için son şansı olabileceğini belirterek, bu şansın boşa harcanmaması gerektiğini söyledi.
İsrail ise planda değişiklik yapılmasını istiyor, ancak Arap tarafı bunu reddediyor.
SUUDİ ARABİSTAN'IN ÖNCELİĞİ
Özellikle Suudi Arabistan bu sorunun çözülmesi için yoğun çaba harcıyor.
Nükleer güç olma yolunda ilerleyen ve bölgede nüfuzunu giderek arttıran İran'a karşı bir blok oluşturmak isteyen Suudi Arabistan, Tahran'ı İsrail ile dengelemek istiyor. Ancak İsrail ile yakınlaşması için önce Arapların İsrail ile ilişkilerini düzeltmesi gerekiyor.
Geçtiğimiz haftalarda El Fetih ile Hamas'ı barıştırarak hükümet kurulmasını sağlayan Suudi Arabistan Riyad Zirvesi'ni bu açıdan önemsiyor.
Suriye ile İsrail arasında sorun olan Golan bölgesi de zirvede gündeme gelecek. Arap ülkeleri Golan'ın Suriye'ye geri verilmesi yönünde talepte bulunacak.
Şii Hizbullah'ın etkisini her geçen gün artırdığı Lübnan da zirvede ele alınacak konulardan bir tanesi. Burada İran ve Suriye'nin desteğini alan Şii bloğunun zayıflatılma hedefi zirvenin gizli gündem maddesi.
Irak'taki siyasi ve güvenlik krizinin çözülmesi için Arap ülkelerinin ortak bir çözüm önerisi sunması da bekleniyor.
Zirvede Irak'ın bölünmesi yönündeki çağrılar reddedilecek, ülkenin bağımsızlığı, birliği ve Arap kimliğine vurgu yapılacak.
ZİRVEYE KİMLER KATILIYOR?
Zirveye 22 üye ülkeden 4'ünün devlet başkanı katılmıyor. Zirvede hazır bulunan üye ülkelerin liderleri şöyle sıralanıyor:
Suudi Arabistan Kralı Abdullah Bin Abdülaziz (zirve başkanı)
Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir
Bahreyn Kralı Hamad Bin İsa El Halife
Ürdün Kralı Abdullah
Kuveyt Emiri Sabah El Ahmed El Sabah
Katar Emiri Hamad Bin Halife El Tani
Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad
Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek
Birleşik Arap Emirlikleri Başkanı Halife Bin Zayed El Nahyan
Yemen Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih
Irak Devlet Başkanı Celal Talabani
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas
Cezayir Devlet Başkanı Abdüzaziz Buteflika
Moritanya'nın eski Devlet Başkanı Ely Uld Muhammed Vall
Komor Adaları Devlet Başkanı Ahmed Abdullah Sambi
Cibuti Devlet Başkanı İsmail Ömer Guelleh
Zirvede Lübnan biri Devlet Başkanı Emil Lahud diğeri Başbakan Fuad Sinyora olmak üzere iki heyetle temsil edilirken, Tunus, Fas, Umman Sultanlığı ve Somali başbakanlarınca temsil ediliyor.
Tunus Başbakanı Muhammed Gannuşi, Fas Başbakanı Prens Mulad Raşid, Umman Başbakan Yardımcısı Fahd Bin Mahmud El Said ve Somali Başbakanı Ali Muhammed Gedi zirveye katılıyor. Libya ise zirveyi boykot ediyor.
CNN Türk
| < Önceki | Sonraki > |
|---|