Irak Çalışma Grubu'nun raporu, 142 sayfa ve 79 tavsiye içeriyor. Tavsiyelerin 30. maddedesinde, Türkmenlerin de savunduğu gibi, Kerkük'te yapılacak referandumun ertenmesi öneriliyor.
Dışişleri Bakanı Cumhuriyetçi James Baker ile Demokrat Partili eski kongre üyesi Lee Hamilton'un hazırladıkları Irak Çalışma Raporu, doğru ve gerçekçi tespitlerde bulunuyor.
Irak Çalışma Raporu'nun diplomatik çabalar bölümünde; Kerkük konusunda tarafların mutabık kalacağı bir anlaşmaya varılmasının önemi vurgulanırken, tavsiyelerin 30. maddesinde ise aynen şöyle söyleniyor: "Kerkük'te yaşanan vahim duruma karşın, etnik şiddeti durdurmak için uluslararası bir tahkime gidilmesi, bir barut fıçısı olan Kerkük'te Irak Anayasası'nın önördüğü referandumun yapılmasının patlamaya neden olacağı ve dolayısıyla ertelenmelidir. Bu sorunun uluslararası Irak'a destek grubunun diplomatik çalışmalarının gündemine alınması gerekir."
Raporda ayrıca, Türkiye'nin Irak'taki Türkmenleri desteklediğine ve nüfuzunu, Kerkük'ün Irak Kürdistanı'na dahil edilmesini engellemek amacıyla kullandığına dikkat çekiliyor.
Irak Çalışma Grubu'nun Bush yönetiminin Irak politikası üzerine değerlendirmelerde bulunduğu rapor, sözlerini sakınmıyor ve "Irak'ta durumun kötüye gittiğini", "zamanın daralmakta olduğunu" belirtiyor.
Irak Çalışma Grubu, Irak'taki şiddet olaylarının önüne geçilmesi için İran ve Suriye'yle görüşmelerde bulunulması çağrısı da yapıyor. Ancak Bush, bu iki ülkeyle görüşmeler gerçekleştirilmesine sıcak bakmıyor.
Irak'ta politika değişikliğine gidilmesi yönündeki tavsiyelerin yanısıra, rapor ayrıca İsrail-Filistin sorununa da bir çözüm bulunması için harekete geçilmesi tavsiyesinde de bulunuyor.
Irak Çalışma Grubu raporunda Bush yönetimine, "Irak stratejisini derhal değiştirmesi" çağrısında bulunuyor.
Çalışma Grubu'nun eş başkanlarından, eski Dışişleri Bakanı James Baker, Irak'taki sorunun çözümü için sihirli bir formül olmadığını vurgularken, izlenmesi gereken yöntemin askeri stratejiden daha kapsamlı olması ve Irak'ta kaostan kaçınılmasından çıkarı olan bütün hükümetlerle temas kurulması gerektiğini söylemişti. Buna Irak'ın bütün komşuları, yani Suriye ve İran da dahil.
Bu önerilerden "Amerikan güçleri Irak'taki görevlerini, Irak askerlerini eğitime yönlendirmelidir. Irak hükümeti, ulusal uzlaşmayı sağlamak için kararlı bir şekilde hareket etmelidir. Ayrıca bölgede yeni ve güçlü bir diplomatik çaba süreci başlatılmalıdır" maddeleri öne çıkıyor.
Rapor, Amerikan güçlerinin çekilmesi konusunda katı bir takvim öngörmüyor, ancak savaşçı birliklerin 2008'in başlarında Irak'tan çekilmeye başlaması gerektiğini savunuyor.
Irak Başbakan Yardımcısı Berham Salih, 'tavsiyelerin Irak'ın güvenliğinin Irak güçlerine devredilmesini isteyen hükümetin görüşüyle örtüştüğünü' söylemişti.
Irak Çalışma Grubu raporu, Irak'ın bir diğer komşusu Türkiye'ye ilişkin değerlendirmeler de içeriyor.
Irak Çalışma Grubu raporunda, Türkiye'nin Irak politikası 'kendi iç istikrarına tehdit olarak gördüğü Kürt milliyetçiliğinin önünü kesmeye çalışıyor' ifadesiyle özetleniyor.
Türk şirketlerinin Kuzey Irak'ta yatırımlar yaptıkları, Türk ve Kürt liderlerin de siyaset, güvenlik ve ekonomi konularında yapıcı temas arayışında olduğunu kaydediyor.
Rapor 'Türkiye'nin Kuzey Irak'ta konuşlanmış olan ve binlerce Türk'ü öldüren PKKnın operasyonlarından derin kaygı duyduğu' saptamasına yer verirken, Washington'un PKK'ya yönelik daha katı bir tutum izlememesinin Türkiye'de yarattığı rahatsızlığı da kayda geçiriyor.
Irak'ta güvenlik ve istikrarın daha da kötüleşmesi ihtimali durumunda, bunun muhtemel bir bölgesel savaşı alevlendirebileceğine işaret eden Irak Çalışma Grubu "Türkiye Kürdistan'ın bağımsızlık ilan etmesini engellemek için Kuzey Irak'a, İran da güney bölgelerinde istikrarı sağlamak ve belki de petrol alanlarının kontrolünü elde edebilmek için bu ülkeye asker gönderebilir'' diyor.
Raporun bir başka bölümünde ise, Türkiye'nin önemli bir Sünni Müslüman ülke olarak Irak'taki uzlaşma sürecine katkıda bulunabileceğine işaret edilirken, 'Türkiye'nin Irak'ın bütünlüğünü koruması ve ülkenin PKK için bir barınak olmasının önlenmesindeki çıkarı dikkate alındığında, Ankara'nın çabalarının bilhassa yardımcı olabileceğinin' altı çiziliyor.
| < Önceki | Sonraki > |
|---|